Uyanık olan emekliler aylıklarındaki düşüşün çaresini buldu

2008 yılından sonraki ücretleri brüt asgari ücretin üç katını geçmiyor ise emekli aylıklarının artmak bir yana her geçen gün düştüğünü daha önce yazmıştık.




2000 yılından önce SSK veya Bağ-Kur kapsamında çalışmaya başlamış olan kişilerin, 2008 yılından sonraki ücretleri brüt asgari ücretin üç katını geçmiyor ise emekli aylıklarının artmak bir yana her geçen gün düştüğünü daha önce yazmıştık.

Prim ödedikçe emekli aylığının düşmesine izin verilmesinin doğru olmadığını, bu durumun emekli aylığına hak kazanmak için yaş hariç diğer şartları sağlamış olan sigortalıları kayıt dışı çalışmaya sevk ettiğini dile getirmiş ve eklemiştik, gelin bu gidişata dur deyin, diye.

Ama maalesef ki şu ana kadar SGK tarafında herhangi bir gelişme yok.

Tabii SGK tarafından soruna bir çare bulunmayınca durumdan vazife çıkartan uzmankişiler, sigortalıların aleyhine gelişen bu durumu, lehine çevirmek için formüller bulmaya başladı bile…

Mehmet Eser adlı bir kişi, bir gazetede yer alan köşe yazısında diyor ki, eğer emekli aylığınızın düşmesini istemiyorsanız ve aylığınız da asgari ücret veya buna yakın bir ücret ise 30 gün üzerinden bildirim yapmak yerine, 5,10 gün çalışmış gibi kazancınızı bildirirseniz, günlük kazancınız yüksek olacağından emekli aylığınız da artmış olacaktır. Bu arada gün sayısını eksik bildirirken, eksik gün nedeni olarak puantaj kayıtlarını tercih edin ki boş yere GSS primi de ödemeyin.

Evet, köşe yazısında kısaca ifade edilen durum bu, sosyal güvenlik uzmanı tarafından.

Değerli okurlar

Bu köşeden yazdığım yazılarda, hiçbir zaman kanunlardaki açıkları veya SGK'nın gözden kaçırdıklarını fırsat bilip insanları bu yola doğru sevk etmedim. Varsa sosyal güvenlik mevzuatında bir açık, varsa SGK' nın gözden kaçırdığı bir durum gelin bu uygulamayı düzeltin dedim. İstedim ki ne vatandaş mağdur olsun, ne de Hazine zarara uğratılsın.

Maalesef herkes bizim gibi düşünmüyor gördüğünüz gibi. Sosyal Güvenlik Reformu olarak bilinen 5510 sayılı Yasanın açıklarını iyi bilen uzman kişiler, uygulamanın düzeltilmesi hususunda SGK'yı uyarmak yerine, işverenleri ve sigortalıları tabir caiz ise bu kara delikten sokmaya çalışıyorlar ne yazık ki.

Aylık ücreti asgari ücretin üç katını aşmayan kişiler için bu kişinin belirttiği gibi sigortalının gününü eksik bildirirseniz, sigortalının emekli aylığı artar, doğru. Eksik gün nedeni olarak puantaj kayıtlarını tercih ederseniz, SGK eksik günlere ait genel sağlık sigortası primini ödeyin demez, bu da doğru. Yani sayın Eser'in anlattıkları A' dan Z' ye kadar doğru.

Ancak etik açıdan doğru mu derseniz onu da söyleyelim. Kesinlikle değil.

Nedeni de gayet açıktır herhalde. Ayda 30 gün çalışan bir kişinin 5 veya 10 gün çalışıyormuş gibi bildirilmesi, eksik gün nedeni olarak puantaj kayıtlarının tercih edilmesi, yasal olmaktan ziyade, tamamen SGK' yı aldatmaya yönelik bir işlemdir.

Buradan köşe yazısında önerilen yola tevessül etmeyi düşünen okuyucularımıza bir de uyarımız olacak. 30 gün boyunca çalışmış sigortalıları eğer ki 5 veya 10 gün çalışmış gibi bildirirseniz ve de SGK tarafından bu durum tespit edilirse, aklınızda bulunsun aylık 1..881 TL ceza ödemek durumunda kalırsınız. Puantaj kayıtlarını bir ay bile SGK' ya vermezseniz o zaman da ayın tamamı için prim ödemek zorunda kalırsınız.

Bizden tavsiye, gelin siz siz olun doğrudan ayrılmayın, SGK elbet bir gün yanlıştan dönecektir, vatandaşını da mağdur etmeyecektir.

SGK' nın açıklarını iyi bilen uzman kişilere gelince, dolambaçlı yollardan işlem yapmak konusunda okuyuculara tavsiyede bulunurken, etik mi, değil mi diye bakmayacak sanız eğer, hiç değilse başlarına neler gelebileceğini de anlatın ki vatandaş sonunda nelerle karşılaşabileceğini de öğrensin.

Yoksa, cezaya muhatap olduklarında, o cezaları siz ödemiyorsunuz çünkü.

Yaşa takılanlara Erken Emeklilik formülü

Yaşa takılanlara emeklilik yolunu açacak formülün mali tabloyu bozmaması için çaba gösteriliyor

1999 yılından önce sigortalı olup sonradan çıkan yasayla emeklilikleri yaş yüzünden ertelenen yaklaşık 5 milyon vatandaşın sorunu ile ilgili formül arayışında sona gelindi. Türkiye'nin mali tablolarını bozmayacak ve mağduriyetleri de giderecek bir formül üzerinde çalışan bürokratlar hazırlıklarını tamamladı.

MALİ BOYUTU ÖNEMLİ

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, erken emeklilik konusunda çalışmaları tamamlamak üzere olduklarını belirterek, "Bunun kesinlikle mali portremizi bozacak noktada olması söz konusu değil" dedi. Bakan Çelik, Bursa'da katıldığı bir TV programında, "Bu konuda çalışmayı yapıyoruz. Arkadaşlar önümüzdeki günlerde çalışmamızı tamamlayacak. Mali boyutu nedir? Kaldırabilir miyiz? Olabilecek mi olmayacak mı? Bunun kesinlikle bizim mali portremizi bozacak noktada olması söz konusu değil" dedi.

Erken Emeklilik için 5 milyon 765 bin kişinin beklediği haber

Bitmek bilmeyen tartışmada Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik’ten yeni açıklamalar geldi. Çelik, mali dengeleri etkilemeyecek bir düzenleme için ön çalışma yaptıklarını açıkladı.

Çelik, “Özellikle sağlıktan yararlanamayanvatandaşlarımızla ilgili bir çıkış yolu bulunabilir mi diye çalışıyoruz” dedi. Dün akşam Meclis’te bakanların farklı açıklamalarıyla ilgili ısrarlı sorular üzerine konuyu değerlendiren Çelik, şunları söyledi:

TOPLAMI 5 MİLYON 765 BİN

“60 yaşını aşmış ve prim gününü dolduramamış vatandaşlarımızın yaklaşık sayısı 265 bin kişi. Prim günü doldurduğu halde yaşı dolduramayan ve yaşbekleyen vatandaşlarımızın sayısıysa 2000 öncesi itibariyle 5,5 milyon sigortalımız. Sosyal GüvenlikKurumuyla geçmiş iktidarların çok oynamasından dolayı çok çeken bir milletiz. Bugün, eğer bazıülkelerde kriz yaşanıyorsa bu krizin altında sosyalgüvenlik sistemlerindeki popülist yaklaşımlar yatmaktadır. Bakın, yanı başımızdaki Yunanistan’a bakınız, bunu görmeniz mümkün.

ÇÖZÜM ÖNERİLERİ VAR

Dolayısıyla, sosyal güvenlik sisteminin mali boyutunu sarsacak bir düzenlemeyi getirmek aslında bu ülkeye yapılabilecek en büyükihanetlerden bir tanesidir. Vatandaşların bize getirdikleri talepler var, çözüm önerileri var. Biz, kendilerine açıkça söyledik, bu konuları bizdeğerlendiriyoruz. 1999’da getirilen yasaylaoyunun kuralı oyun ortasında değişmiştir, yanlış olan budur. Aslında yeni işe girecekler, yenibaşlayacaklar için bu uygulama olsaydı bu sorunları yaşamayacaktık. Ama on yıllık çalışana siz diyorsunuz ki ‘Beş yıl daha fazla çalışacaksınız.’

ACABA NE OLABİLİR?
Mali dengeleri bozma şansımız yoktur. Şimdi, bundan dolayı, ekonomiden sorumlu Bakan arkadaşa soruluyor: ‘Gündeminizde böyle bir şey var mı?’ ‘Yok’ diyorlar, çok doğru söylüyorlar. Bunun yanlışı yok ki. Bizim gündemimizde mali boyutu bozacak, mali dengeleri bozacak bir düzenleme kesinlikle yok. Ama ‘Acaba bir çıkış yolu olabilir mi? Burada bahse konu mağduriyetlerin giderilmesiyle ilgili bir çalışma yapılabilir mi?’ gibi bize gelen teklifler üzerinde biz çalışıyoruz, ne olabilir acaba, nasıl bir çıkış yolu olabilir diye. Özellikle sağlıktan yararlanamayan vatandaşlarımızla ilgili bir çıkış yolu bulunabilir mi diye. Teknik ayrıntılar bunlar. Maliye’den ve Hazine’den sorumlu bakan arkadaşlarımıza sorulan soru ise mali dengeleri bozacak bir yapıda soru sorulduğu için ‘Gündemimizde yok’ diyorlar, son derece de doğru bir değerlendirmedir.”

SGK borçlarına af fırsatını kaçırmayın!

Ocak ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden geçen 5510 sayılı Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda da değişiklik yapan 6385 sayılı torba yasa sonrasında gelen yeniliklerden bir tanesi de Sosyal Güvenlik Destek Primi borçlarına gelen af.

Kanundan yararlanıp borçlarını ödemek isteyen emeklilerin yada ilgili hak sahiplerinin başvuru süresinin dolmasına sayılı günler kaldı.

Birçok okurumuzdan ayni doğrultuda sorular geliyor. Ayrıntılı olarak açıklayalım:

Borçların Yapılandırmasına Kimler Başvurabilecek?

6385 sayılı Kanun gereğince;

    Şirket ortağı olduğundan yada Bağ-Kur’lu (4/1-(b)’li olmayı gerektiren bir işte çalıştığından dolayı kendisine borç çıkartılan emekliler,

    Sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara (başka bir deyişle kamuya ait işyerlerinde) çalışmaları nedeniyle aylıkları kesilmesi gerekenlere, 19 Ocak tarihini takip eden ödeme dönemine kadar yersiz olarak ödendiği tespit edilenler,

yapılandırmadan faydalanabilecek.

SGK’ya Borçlu Olan Emekliler Dikkat!
Bu durumda olan kişiler süresi içerisinde başvurmaları halinde 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun ilgili maddelerine göre yapılandırılacak.

Yapılandırmada borçların faizden oluşan önemli bir kısmı silinecek, geriye kalan kısmı ise taksitlendirilerek ödenebilecek. Bu yapılandırma çerçevesinde borçları 36 aya kadar taksitlendirmek ve iki ayda bir ödeme yapmak mümkün.

Yapılandırma 28.02.2013 öncesindeki borçların tamamını kapsıyor. SGK’nın 2013-8 Sayılı Genelgesi uyarınca borçların yüksek faizleri silinecek; 1999/Ekim-2004 Aralık dönemi için toptan eşya fiyatları endeksi, 2005 Ocak ayından itibaren de üretici fiyatları endeksi aylık değişim oranları esas alınarak güncellenecek.

Başka bir deyişle borçlar önemli ölçüde azalacak.

Dört Aylık Süreye Dikkat
Ödeme yararlanmak için torba kanunun yürürlüğe girmesini takip eden ay başından itibaren dört ay içinde SGK’ya başvuruda bulunmak zorunlu.

Başka bir deyişle Şubat ayının başından itibaren yapılandırmaya başvurmak mümkün.

01.02.2013 tarihinde başlayan başvurular 31.05.2013 tarihinde sona erecek.

Bu tarihi kaçıranlar borçlarını eskiden olduğu gibi gecikme cezası, gecikme zammı ve faizi ile ödemek zorunda kalacak.

Tekrarlayalım 31 Mayıs günü son tarih. Bu borç yapılandırmasından yararlanmak isteyen SGDP mağduru emeklilerin 31 Mayıs Cuma günü mesai sonuna kadar SGK’nın taşra birimlerine yani Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri yada Sosyal Güvenlik Merkezlerine bizzat başvurmaları gerek. Posta ile başvurulması halinde postanın adi posta değil iadeli taahhütlü yada APS posta olarak gönderilmesi zorunlu.

SSK ve Bağ-Kur emeklileri, borç dosyalarının oluşturulduğu (ticari faaliyetleri nedeniyle bağlı oldukları vergi dairelerinin bulunduğu mahaldeki) sosyal güvenlik merkezine başvurmalı. Devlet memuru emeklileri ise SGK Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı, Ankara’ya başvuracak.

Aman kaçırmayın diyelim.

Maaşından Kesinti Olanlar Ne Yapmalı?
SGK daha önce SGDP kesintisini maaşlardan %15 şeklinde uygulamaya başlamış, 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 2008 yılından bu yana biriken SGDP kesintilerine de gecikme zammı ve faizi uygulayarak emeklilere borç çıkartmıştı.

Emekliler ellerine gelen on milyarları bulan ödeme emirleri ile şaşkına dönmüşlerdi. Bu ödeme emirleri icra kesintilerinin de başladığını söylüyordu. Bu kesintiler ile birlikte maaşlardaki düşüş % 40’a karar varıyordu.

İşte bu şekilde maaşından yüksek kesinti olanlar itibaren SGK’ya dilekçe ile başvurmaları halinde maaşlarından yapılan kesinti düşecek. Zira önceki icra kesintileri gecikme cezası, gecikme zammı ve faizi de kapsıyor. Ölmüş emeklilikerin hak sahipleri de yapılandırmaya başvurabilir.

Yeni yapılandırmada faizlerin bir kısmı affolacak, daha düşük taksitler ile borcu kapatma imkanı gelecek.

Tabi tekrar hatırlatalım: Son tarih 31 Mayıs! Aman kaçırmayın, bizden söylemesi.

3. çocuğa 5 bin lira teşvik haberi ne kadar doğru?

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin, ‘Üçüncü çocuk yapana 5 bin lira yardım parasıyla alakalı finansal analizlerin yapıldıktan sonra bir karara varılması gerektiğini ve net bir rakamın olmadığını söyledi.

Şahin, "Hazinenin ve maliyenin söylenen rakamlarla ilgili maliyet analizi yapması ona göre bunu belirtmesi gerekiyor. Tek başına bizim bakanlık olarak her çocuğa şu parayı verelim dememiz dilek ve temenni olur. Bu kurumsalmanada önce tüm paydaşlarımızla bunun altyapısını oluşturup mali finansmanınıhesaplamak lazım. Bu çalışmalar bugün yarın netleşecek. Bundan sonra zaten sayın başbakanımız kamuoyuyla paylaşacak." dedi.

3. ÇOCUĞA DUDAK UÇUKLATAN TEŞVİK!
Türk Ekonomisi Bankası (TEB)'nın Türkiye'definansal okuryazarlığın artması amacıyla başlattığı TEB Aile Akademisi Ankara'da açıldı. Açılışakatılan Bakan Fatma Şahin, 15 Mayıs Dünya Aile Günü olduğunu belirterek, "Ekonomi de insan mutluluğu içinse, finansı iyi yönetmemiz gerekir. Tasarruf bilincini artırmamız gerekir. 2023 hedefleri arasında dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasına girmek için temelden çocuktanbaşlamamız lazım. Çocuğa ayağını yorganına göre uzatmasını öğretmek gerekiyor. Parayı nasıl kullanması gerektiğini ve tasarrufu öğretmek gerekiyor. En yüksek boşanmaların olduğu yıl 2001 yılı bunun nedeni ekonomi sebepler olduğu ortada. İşini gücünü kaybeden bir insanın ailehuzurunu koruması çok zor. Bunun için ailenin tasarruf bilincini artırmak çok önemli." diye konuştu.

TEB Genel Müdürü Varol Civil de açılış konuşmasında, "Büyüme hedeflerine ulaşmak için tasarrufun önemine inanıyoruz. Bunun için tasarruf konusunda farkındalık uyandırmak için aile ekonomisi konusunda 40 bin aileye ekonomi konusunda eğitim verdik." ifadelerine yer verdi.

Toplam 250 metrekare alan üzerine kurulan TEB Aile Akademisi Evi, 100 kişiye kadar eğitim verebilme kapasitesine sahip. Ev ekonomisine odaklanan TEB Aile Akademisi seminerlerinde kredikartlarının doğru kullanımı, yatırım araçları, internet bankacılığı konuları hakkında eğitim veriliyor. Genç yaşta tasarruf bilincinin oluşturulması için söz konusu akademide çocuklara finansalokuryazarlık eğitimleri verilebilmesi için özel bir bölüm açıldı. TEB Aile Akademisi Evi'nde yer alan akıllı tahtadan, İpad'e, çocuklara özel bütçe eğitimi kitaplarına kadar birçok imkanla eğitim verilecek. Parayı tanımaya başlayan çocuklardan itibaren her yaş grubuna açık olan TEB Aile Akademisi Evi, okulların katılımına da açık olacak.

Emekli olacaklara yüzde 40 ikramiye var!

Kanunla, Posta Kanunu yürürlükten kaldırılıyor.PTT'nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nu kapsamındaki mal ve hizmet alımlarında, yasanın 3. maddesinde belirlenen 2 milyon 300 bin liralıklimit şartı geçerli olmayacak.

Evrensel posta hizmet yükümlülüğü, görevsözleşmesi imzalanıncaya kadar, PTT tarafındanyürütülecek. Mülkiyeti Posta ve Telgraf TeşkilatıGenel Müdürlüğü'ne ait taşınır ve taşınmazlar,her türlü araç, gereç, malzeme, yazılım vedonanımlar, her türlü sözleşmeler ve kredianlaşmaları, her türlü fikri ve sınai haklarla sairhak, alacak ve borçları ile personeli, tescil ve ilanımüteakip PTT'ye devredilmiş sayılacak.

YENİ DÜZENLEME NELER GETİRECEK?

Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü'nde 4-C'li olarak ve mevcut statülerinde PTT'de istihdamına devam olunan personelle işçistatüsünde istihdam edilen personel, istemesihalinde Yönetim Kurulu'nca belirlenen esaslarçerçevesinde yeni düzenleme kapsamındasözleşmeli personel statüsüne geçirilebilecek.

Emekliliğe hak kazanan, ancak yaş haddinden emekliliğine bir yıldan daha az süre kalanlar hariç,yaş haddinden emekliliğine en fazla 3 yıl kalanlaryüzde 25, 3 yıldan fazla 5 yıldan az kalanlar yüzde30, 5 yıl ve daha fazla kalanlar emekliikramiyelerini yüzde 40 fazlasıyla alacak.

Emekli aylığı bağlanması şartlarına 2013 yılısonuna kadar sahip olacaklara, bu hakkıkazandıkları tarihten itibaren üç ay içinde emeklilikbaşvurusunda bulunmaları halinde emekliikramiyeleri yüzde 40 fazlasıyla ödenecek.
Bakanlar Kurulu tarafından yurt içi ve yurt dışıhaberleşme gönderileriyle ilgili ağırlık ve ücret belirleninceye kadar, önceki mevzuatın ilgili hükümleriuygulanmaya devam edilecek.

Kanunla, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nda 30'u bilişim uzman yardımcısı olmak üzere 40 kadro ihdas ediliyor.